Tin tức > Hoạt động xã > "Ly nông bất ly hương" Kỳ cuối: Để người dân yên tâm bám đất, bám làng

"Ly nông bất ly hương" Kỳ cuối: Để người dân yên tâm bám đất, bám làng

23/10/2020

.

"Ly nông bất ly hương"

Kỳ cuối: Để người dân yên tâm bám đất, bám làng

Thứ Sáu, 23/10/2020, 13:09 [GMT+7]
.
(GLO)- Trước những mặt trái trong công tác xuất khẩu lao động, thời gian qua, các sở, ngành và địa phương liên quan đã đưa ra nhiều giải pháp thiết thực, giúp người dân yên tâm bám đất, bám làng. Bên cạnh đó, nhiều người cũng nỗ lực tự thân để vươn lên.
 
 
Chọn lối đi riêng
 
Trước thực trạng nhiều người dân xã Ia Phang (huyện Chư Pưh) bỏ nhà đi nơi khác tìm kế mưu sinh, chị Trần Thị Kiều Dung (làng Tao) đã đứng ra tập hợp khoảng 20 chị em có nghề may, sau đó liên lạc với các công ty may mặc ở TP. Hồ Chí Minh để nhận may gia công. Cả nhóm mang hàng về để vừa may vừa tranh thủ làm việc nhà nhưng vẫn đảm bảo giao sản phẩm đúng thời hạn. Theo đó, mỗi chị có thu nhập trung bình khoảng 6 triệu đồng/tháng, cá biệt có người đạt mức 8 triệu đồng/tháng.
 
Chị Trần Thị Kiều Dung (bìa trái, làng Tao, xã Ia Phang, huyện Chư Pu7h) cùng các thành viên HTX kiểm tra hàng gia công trước khi gửi đi. Ảnh: Phương Duyên
Chị Trần Thị Kiều Dung (bìa trái; làng Tao, xã Ia Phang, huyện Chư Pưh) cùng các thành viên HTX kiểm tra hàng gia công trước khi gửi đi. Ảnh: Phương Duyên
 
Tháng 4-2019, Hợp tác xã (HTX) May gia công Bảo Thịnh ra đời. “Trụ sở” HTX đặt tại nhà chị Dung và thu hút 37 thành viên tham gia. Chiều chiều, không khí tại đây trở nên sôi nổi khi các chị tập trung về giao hàng, kiểm tra sản phẩm trước khi gửi đi. Giám đốc HTX cho hay, mỗi tháng, các thành viên nhận may gia công khoảng 7.000 sản phẩm.
 
Chị Lê Thị Gái (thôn Hòa Sơn, xã Ia Phang) tâm sự: “Gia đình tôi có 1 ha hồ tiêu và rau màu nhưng năm ngoái hồ tiêu chết hết, đất giờ bỏ không, chưa biết canh tác gì. Trước đây, tôi cũng biết may sơ sơ, sau đó được HTX đào tạo miễn phí thêm 3 tháng nữa thì thành thục. Nghề này cho tôi thu nhập ổn định, có tháng tiền công của tôi lên đến 10 triệu đồng. Công việc có thể sắp xếp làm bất cứ lúc nào, lại có thời gian lo cho 3 đứa con”. Chị Gái cho biết thêm, chồng chị đang làm công nhân ở TP. Hồ Chí Minh để cùng vợ góp sức lo liệu gia đình. 
 
Trước khi trở thành chủ trang trại nuôi hươu, nai lớn nhất nhì huyện biên giới Chư Prông, ít ai biết anh Nguyễn Văn Thuận (làng Xom, xã Ia Pia) từng thất bại khi khởi nghiệp với cây hồ tiêu. Vợ chồng anh dành dụm, tích góp mua được 3 sào đất và bắt tay trồng hồ tiêu. Vốn liếng, tâm huyết đều dồn hết vào đây nhưng rồi mọi hy vọng đều tiêu tan khi vườn hồ tiêu bị bệnh chết hết.
 
“Lúc đó, mình thật sự hoang mang, không biết nên làm gì tiếp theo. Gần 1 năm sau, tìm hiểu qua sách báo, mình mới có hướng đi cụ thể và bàn với vợ vay mượn anh em, bạn bè để làm lại từ đầu”-anh Thuận kể.
 
Anh Nguyễn Văn Thuận (làng Xom, xã Ia Pia, huyện Chư Prông) bổ sung tinh bột cho hươu, nai vào mùa lấy nhung. Ảnh: Phương Dung
Anh Nguyễn Văn Thuận (làng Xom, xã Ia Pia, huyện Chư Prông) bổ sung tinh bột cho hươu, nai vào mùa lấy nhung. Ảnh: Phương Dung
 
Năm 2013, anh Thuận mang theo 100 triệu đồng lặn lội ra Nghệ An mua về 2 con nai cái, 1 con nai đực. Chỉ vài tháng sau, anh đã thu sản phẩm nhung nai đầu tiên, bán được 15 triệu đồng. Điều này giúp anh có thêm động lực, niềm tin để mở rộng quy mô chăn nuôi. Hiện tại, trang trại của gia đình anh duy trì 25-30 con hươu, nai. Không dừng lại ở nuôi hươu, nai lấy nhung, anh còn cung cấp con giống ra thị trường các tỉnh: Kon Tum, Bình Định, Quảng Ngãi và tư vấn kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm. Mới đây, anh còn hỗ trợ 4 con hươu giống cho 2 hộ dân ở xã Ia Me và Ia Pia (huyện Chư Prông). 
 
Giải pháp từ cơ sở
 
Phó Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Danh-Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh: “Để giải quyết bài toán khó “Ly nông bất ly hương”, tôi đề xuất 2 giải pháp: một “ăn liền”, một lâu dài. Đầu tiên, phải có gói hỗ trợ trực tiếp cho người dân như khoanh nợ, giãn nợ, tạo điều kiện chuyển đổi cây trồng, vật nuôi. Sau đó có cơ chế thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư, tạo việc làm. Có thể là đầu tư về nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh hoặc các ngành phi nông nghiệp; tìm thị trường tiêu thụ. Trong xu thế hiện nay, không thể phát triển đơn ngành mà phải tích hợp đa ngành, ví dụ nông nghiệp kết hợp phát triển du lịch”. 

Tại huyện Chư Pưh, nơi có số lao động đi làm ăn xa cao nhất tỉnh, ông Nguyễn Minh Tứ-Phó Chủ tịch UBND huyện-xác định: “Đầu tiên phải tuyên truyền để người dân nhận ra rằng, làm công nhân chỉ là nhu cầu trước mắt, không phải giải pháp lâu dài. Những hộ có 3-4 người đi thì động viên 1-2 người trở về địa phương vừa tiếp tục sản xuất, tránh bỏ đất hoang hóa, vừa chăm lo cho gia đình”.

 

Nhưng quay về thì vướng trước tiên là vốn để khôi phục sản xuất, tạo việc làm. Do vậy, huyện xác định phải ưu tiên giải quyết vấn đề nguồn vốn. “Từ nhiều nguồn khác nhau, năm 2020, huyện đã huy động tổng nguồn vốn giải quyết việc làm trên 10 tỷ đồng, giúp người dân vượt qua khó khăn bước đầu”-ông Tứ khẳng định.  

 
Mặt khác, huyện cũng mời các chuyên gia nghiên cứu về thổ nhưỡng để quy hoạch vùng trồng cây ăn quả; hướng dẫn người dân sản xuất theo hướng tập trung, từ đó mở rộng thị trường tiêu thụ trái cây đến các tỉnh miền Trung. Đến nay, toàn huyện đã có 1.500 ha trong tổng số 1.700 ha hồ tiêu chết được chuyển đổi sang trồng cây ăn quả.
 
Nhằm nâng cao giá trị sản phẩm sau thu hoạch thông qua Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), huyện đã 2 lần mời chuyên gia về xây dựng sản phẩm OCOP tư vấn cho huyện và tuyên truyền, tập huấn cho người dân. Năm ngoái, huyện có 4 sản phẩm OCOP đạt 3 sao cấp tỉnh; năm nay có 12 sản phẩm, trong đó có 5 sản phẩm 4 sao, 8 sản phẩm 3 sao. Đặc biệt, UBND huyện còn chỉ đạo điểm về xây dựng các mô hình phát triển kinh tế ở xã Ia Blứ-nơi lúc cao điểm có hơn 2.000 lao động ly hương. “Đến thời điểm này, người dân đã quay về nhiều. Hiện số lao động đi làm ăn xa chỉ còn 3.627 người so với con số 5.354 người của năm 2019”-ông Tứ thông tin.
 
Tại huyện Chư Prông, Bí thư Huyện ủy Đinh Văn Dũng cũng chia sẻ một số giải pháp nhằm giữ lao động, như: làm việc với một số ngân hàng để có hướng khoanh nợ, giãn nợ cho người dân; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân mạnh dạn tái canh vườn cà phê già cỗi, chuyển diện tích hồ tiêu chết sang trồng cây ăn quả; làm việc với một số công ty ở Long An, Đak Lak xây dựng nhà kho, xưởng thu mua trái cây, qua đó góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.
 
Theo Bí thư Huyện ủy Chư Prông, một trong những giải pháp địa phương đặc biệt quan tâm là tạo điều kiện thuận lợi nhất để kêu gọi, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn. Trong 9 tháng năm 2020, toàn huyện có 70 doanh nghiệp được thành lập mới và nhiều công ty, tập đoàn kinh tế lớn tiếp tục đầu tư vào huyện. Riêng Công ty cổ phần Ô tô Trường Hải đang đầu tư trang trại chăn nuôi bò và trồng cây ăn quả, dự kiến giải quyết việc làm cho khoảng 250 lao động, lâu dài có thể trên 1.000 nhân công. Công ty cổ phần Kinh doanh và Phát triển Miền núi cũng đã khởi công xây dựng Nhà máy Điện gió Phát triển Miền núi và Nhà máy Điện gió Chế biến Tây Nguyên. Một số công ty khác đang tiến hành khảo sát, làm thủ tục đầu tư trang trại chăn nuôi heo, trồng cây ăn quả... “Tin chắc từ năm 2021 trở về sau, các doanh nghiệp này sẽ hút nguồn nhân lực lớn, tạo việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương và bài toán “Ly nông bất ly hương” cũng được giải quyết”-ông Dũng nhấn mạnh.